Gekennzeichneter Inhalt

użytkowanie lasu

Użytkowanie lasu to korzystanie z jego zasobów – pozyskanie drewna, zbiór płodów runa leśnego, zbiór roślin lub ich części na potrzeby przemysłu farmaceutycznego, pozyskanie choinek, eksploatacja kopalin i wiele innych. Leśnicy umożliwiają społeczeństwu korzystanie z darów lasu, ale w sposób zapewniający mu trwałość.

Rozmiar pozyskania drewna określony jest w planie urządzenia lasu, który sporządzany jest dla każdego nadleśnictwa na 10 lat. Zapewnia on pozyskiwanie drewna w granicach nie tylko  nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, lecz także systematycznie zwiększających zapas drewna pozostającego w lasach, tzw. zapas na pniu. Krótko mówiąc, leśnicy prowadzą w lasach gospodarkę w sposób zapewniający ich trwałość i możliwość biologicznego odtwarzania.

O wielkości pozyskania drewna decyduje tzw. etat cięć określony w każdym planie urządzenia lasu. Jest to ilość drewna możliwa do wycięcia w określonych drzewostanach na określonej powierzchni  w okresie 10 lat, które obejmuje plan. Dzięki temu, że etat jest niższy niż przyrost drewna w tym samym okresie, następuje stały wzrost zapasu „drewna na pniu" (w Polsce pozyskuje się ok. 55 proc. przyrostu). Ocenia się, że zasobność polskich lasów wynosi obecnie ponad 2,049 mld m sześć. drewna.

Pozyskane drewno pochodzi z:

  • cięć rębnych – usuwania z lasu drzewostanów „dojrzałych"; ich podstawowym celem jest przebudowa i odtworzenie drzewostanów;
  • cięć pielęgnacyjnych (czyszczeń i trzebieży) – usuwania z lasu części drzew uznanych za niepożądane i szkodliwe dla pozostałych drzew i wartościowych elementów drzewostanu;
  • cięć niezaplanowanych – są one konsekwencją wystąpienia klęsk żywiołowych w lasach.

W celu osiągnięcia pożądanych docelowych typów gospodarczych drzewostanów na poszczególnych typach siedliskowych lasu oraz dla zapewnienia najkorzystniejszych warunków wzrostu i rozwoju zrealizowanych odnowień stosuje się różne sposoby użytkowania lasu i rodzaje rębni. Projektowane sposoby zagospodarowania lasu pozwalają na zachowanie trwałości lasu przy racjonalnym pozyskaniu drewna. Opracowuje się wykaz cięć, który określa maksymalną wielkość pozyskania drewna z uwzględnieniem ładu czasowego i przestrzennego zgodnie z zasadami hodowli lasu. Przydział drzewostanów do użytkowania przyjmuje się w kolejności:

  • drzewostany w klasie odnowienia, drzewostany rębne i przeszłorębne będące jednocześnie w stanie odnowienia podokapowego;
  • drzewostany przeszłorębne, które przekroczyły wiek rębności;
  • drzewostany rębne, będące w wieku rębności;
  • drzewostany bliskorębne, które są uwzględniane w szczególnych wypadkach.

Rębnie określają zasady wykonywania czynności związane z pozyskaniem drewna, kształtowania optymalnych warunków dla wzrostu młodych drzew, kształtowania odpowiedniej budowy drzewostanu oraz zachowania bioróżnorodności. Ok. 40% powierzchni objętej użytkowaniem rębnym stanowią zręby zupełne. Pozostałe rębnie wykonuje się w formie gniazd, różnego rodzaju następujących po sobie cięć, pozyskaniu selektywnym drzew lub w formie kombinowanej. Drzewostany przedrębne i młodsze użytkuje się poprzez prowadzenie tzw. cięć pielęgnacyjnych w formie trzebieży i czyszczeń. Powyższe cięcia prowadzi się w nawrotach w określonych odstępach czasu. Największe pozyskanie drewna pochodzi z użytkowania rębnego, co stanowi ponad połowę pozyskania w nadleśnictwie. Drewno pochodzące z użytków przygodnych, będących konsekwencją wpływu czynników biotycznych i abiotycznych na drzewostan szacuje się na ok. 20% całkowitego pozyskania, aczkolwiek stan ten może drastycznie wzrosnąć w przypadku jakiegoś kataklizmu. Rocznie pozyskuje się ok. 70 tyś. m3 drewna co stanowi wielkość ok. 70% przyrostu bieżącego w przeliczeniu na 1 ha na 1 rok. Największym przyrostem charakteryzuje się sosna, w przeliczeniu na 1 ha wynosi 5,91 m3. Przyrost gatunków głównych jak brzoza, olsza i dąb kształtuje się w przedziale 4,5 - 5,3 m3/ha. Przeciętna zasobność drzewostanów w nadleśnictwie Biłgoraj wynosi 256 m3/ha.

Przeczytaj więcej na www.lasy.gov.pl.